Kollox jinsab imħejji li jekk jerġa’ jiġi elett Gvern Nazzjonalista, il-bajja pittoreska ta’ Ħondoq ir-Rummien se tiġi rrovinata darba għal dejjem. Sorsi ta’ min jorbot fuqhom qrib l-Awtorità Maltija għall-Ambjent u l-Ippjanar (MEPA) żvelaw ma’ l-orizzont li l-proġett ta’ Ħondoq ir-Rummien se jkun wieħed mill-ewwel proġetti ewlenin li se jiġi approvat mill-MEPA. Dan il-proġett kontroversjali u ta’ qerda ambjentali ilu fuq l-ixkafef tal-MEPA għal dawn l-aħħar sitt snin. Wara li l-ewwel proposta sabet il-“LE” tal-poplu tal-Qala, erba’ snin wara l-iżviluppaturi ppreżentaw lill-awtorità l-istess applikazzjoni, iżda fuq “skala iżgħar”.

L-istess sorsi saħqu ma’ l-orizzont li l-iżviluppaturi tal-proġett bl-isem ta’ “Qala Creek” riedu li dan jiġi approvat sa mill-2006 biex il-proġett ikun komplut sa l-2010. Madankollu, fuq parir tal-Gvern, il-MEPA żammet lura din l-applikazzjoni bil-għan li l-permess ma jiġix quddiem il-Bord tal-MEPA qabel l-Elezzjoni Ġenerali biex il-Partit Nazzjonalista ma jidhirx ikrah ma’ l-elettorat Għawdxi.

l-orizzont huwa informat li dwar din il-medda ta’ art saret riċerka dwar min huma l-proprjetarji tagħha. Dan il-ġurnal għandu f’idejh pjanta li turi li din l-art hija ta’ diversi żviluppaturi, kemm Għawdxin kif ukoll Maltin. Fost dawk li għandhom il-proprjetà hemm Emidio Azzopardi, magħruf bħala “Miedju tal-Bies”, li huwa l-istess żviluppatur li applika biex jiżviluppa l-Ulysses Lodge fir-Ramla l-Ħamra li wara li ġiet approvata, dan il-permess ġie rtirat. Dan għandu wkoll kamra żgħira f’Ħondoq ir-Rummien li hija fornuta wkoll bl-elettriku (fiċ-ċirku lemin). Żviluppaturi oħrajn li għandhom art fuq din il-medda tal-kosta hemm Joseph Cassar, Joe Vella, Tal-Barunijiet, Ta’ Frenċ, Ta’ Karkanja u Tal-Maltin.

Sorsi f’Għawdex saħqu ma’ l-orizzont li jekk issir din it-triq fuq l-art tagħhom, dawn l-iżviluppaturi se jkun qegħdin jitolbu bħala kumpens li jibnu huma wkoll fuq din l-art biex b’hekk ikunu jistgħu jiżviluppaw dan il-post f’żona turistika.

L-istess sorsi rrimarkaw li “jidher ċar, li jekk il-permess ta’ Ħondoq ir-Rummien jiġi approvat, dawn l-ispekulaturi kollha huma lesti biex japplikaw għal proġetti simili tal-‘Qala Creek’ huma wkoll madwar l-kosta. Ma noqogħdux nemmnu l-iskużi tagħhom li se jħaddmu ħafna nies. L-iżviluppaturi wegħdu li se jħaddmu ma’ l-400 persuna u l-ewwel preferenza tingħata lil dawk li jgħixu fil-Qala. Infakkar biss li n-nies ta’ Għajnsielem ukoll kienu mwiegħdin li se jaħdmu mat-3,000 persuna meta ġie propost il-proġett ta’ Chambray. L-iskop ta’ l-ispekulaturi huwa biss li jibnu kemm jifilħu appartamenti fl-inqas spazju possibbli ħalli jagħmlu aktar profitt”, qalulna s-sorsi minn Għawdex.



Progetti kontroversjali

Il-proġett “Qala Creek” twieled l-ewwel darba sitt snin ilu u kien qajjem kontroversja sħiħa f’Lulju ta’ dik is-sena meta l-Gozo Prestige Holidays Ltd tefgħet l-applikazzjoni PA03798/02 biex tiżviluppa l-Bajja ta’ Ħondoq ir-Rummien b’investiment ta’ bejn Lm35 miljun u Lm40 miljun.

Madankollu r-reazzjoni kienet waħda negattiva. Il-Kunsill Lokali tal-Qala, bejn il-15 u s-17 ta’ Novembru ta’ l-2002, organizza referendum konsultattiv għall-Qalin biex jivvotaw jekk humiex favur jew kontra. Dak in-nhar 84.5% ivvotaw kontra li jsir il-proġett, waqt li 15.5% ivvotaw favur.

Iżda erba’ snin wara dan ir-referendum, il-Gozo Prestige Holidays Ltd għamlet proposti “ġodda” għall-izvilupp ta’ din il-bajja pittoreska fil-Qala u ppreżentathom lill-MEPA fi ‘Project Development Statement’ ta’ 136 paġna. Il-Gozo Prestige Holidays Ltd qalet li dan il-progett mistenni jiswa €75 miljun.

Dan il-proġett, fuq “skala iżgħar” iżda bl-istess applikazzjoni (PA03798/02), fih xi “modifiki”, fosthom lukanda b’170 sodda (minflok 400 sodda kif propost fl-2002); 200 residenza bejn djar u appartamenti (minflok it-300 kif propost fl-2002); u ‘yacht marina’ b’irmiġġ għal bejn 100 u 150 dgħajsa (flok għal 200 dgħajsa kif propost fl-2002).



L-MLP kontra dan l-isfregju

Matul dan iż-żmien kollu ta’ kontroversji, il-Partit Laburista tkellem dwar dan il-proġett u ddikjara b’mod ċar li hu kontra dan l-iżvilupp. Il-Partit Laburista jisħaq li bl-approvazzjoni ta’ dan il-proġett dan ikun ifisser li l-Bajja ta’ Ħondoq ir-Rummien se titpoġġa f’riskju serju, kemm fil-rigward ta’ l-eżistenza fiżika tagħha stess, kif ukoll fir-rigward tad-dritt tal-pubbliku li jkollu kull aċċess għall-bajja u l-inħawi ta’ madwarha. Il-proposta għall-iżvilupp kif imressqa quddiem il-MEPA, tmur kontra l-prinċipji ta’ żvilupp sostenibbli.



Il-bdil fil-Pjan Lokali

Fil-waqt li f’Awissu ta’ l-2006 il-MEPA nsistiet mal-Kunsill Lokali tal-Qala li se timxi mal-Pjan Lokali għal Għawdex, li ġie approvat mill-Gvern, f’Ottubru ta’ l-istess sena, l-orizzont kien żvela li dan il-Pjan Lokali nbidel, x’aktarx biex jiġi aġevolat l-iżviluppatur u b’hekk ikun jista’ bla xkiel ta’ xejn jiżviluppa Ħondoq ir-Rummien f’post turistiku. Dan ir-rapport sal-lum – sentejn wara – għadu ma ġiex miċħud.

Fatti li huma miktubin bl-iswed fuq l-abjad juru wkoll li l-art fejn hemm propost li jsir il-proġett kienet ilha tal-poplu tal-Qala mill-25 ta’ April, 1970, iżda tilfu d-dritt ta’ din l-art permezz ta’ dikjarazzjoni li ffirma l-President ta’ Malta ta’ dak iż-żmien, il-Professur Guido de Marco, fl-20 ta’ Gunju, 2002.

De Marco kien iddikjara li l-Gvern m’għadx għandu bżonn l-art ta’ Ħondoq ir-Rummien u ddikjara li “għall-finijiet u l-effetti kollha tal-liġi, l-art imsemmija m’għadhiex aktar meħtieġa mill-awtorità kompetenti għal skop pubbliku”.

bpisani@unionprint.com.mt